Expeditie Nederlands: een half jaar verder

1_LcbzokDV6A7visc4q_QRkA.jpeg

Zoals je in mijn vorige twee blogs op CultuurCollege hebt kunnen lezen, zijn Rutger Cornelissen en ik dit schooljaar op het Candea College in havo 3 begonnen met Expeditie Nederlands. In deze animatie zie je dat we onszelf onder andere het doel gesteld hebben om meer met projectonderwijs te doen. We vinden het een groot voordeel dat tijdens deze projecten verschillende vaardigheden worden gecombineerd. We hebben de afgelopen maanden maar liefst drie projecten gedaan, namelijk Project ‘Onderzoek’, ‘Fictie’ en ‘Nederlandstalige Muziek’.

Project Onderzoek


Tijdens ‘Project Onderzoek’ hebben leerlingen een klein literatuuronderzoek geschreven. Ze kozen daarbij een onderwerp dat met liefde of social media te maken had. Tijdens de eerste les lagen door heel het lokaal interessante artikelen verspreid. Leerlingen kozen een paar stukken en bepaalden vervolgens het onderwerp van hun onderzoek. Het meest waardevolle van dit project was het bedenken en formuleren van hoofd- en deelvragen. Dat bleek een leerzame klus. Uiteindelijk schreven de leerlingen een onderzoek, dat aan een aantal door ons vooropgestelde criteria moest voldoen. Veel van mijn leerlingen leverden in eerste instantie een product in dat ik met ‘in ontwikkeling’ heb beoordeeld. Het was nog niet goed genoeg. Maar geheel in de geest van Expeditie Nederlands, verbeterden ze hun product aan de hand van mijn feedback. Inmiddels hebben alle groepjes zich flink verbeterd en hebben ze een beter onderzoek ingeleverd.

 
 Door heel het lokaal interessante artikelen verspreid

Door heel het lokaal interessante artikelen verspreid

 

Project Fictie


Wat is er nu lekkerder dan jezelf tijdens de donkere dagen voor kerst te verliezen in een mooi verhaal. Vlak voor de kerstvakantie zijn we begonnen met ‘Project Fictie’. Leerlingen kregen een bundel met allerlei korte verhalen. Deze lazen we over het algemeen klassikaal, maar natuurlijk hielden we een paar verhalen over waarvan ze thuis bij het haardvuur konden genieten. De hoofdopdracht was het maken van een filmpje waarin een literair begrip werd uitgelegd. De zelfgemaakte filmpjes waren de basis voor de vervolglessen waarin we een nieuwe verhalen behandelden. We hanteerden dus het principe van Flipping the Classroom, maar dan met filmpjes die de leerlingen zelf maakten. Benieuwd naar de filmpjes? Hier zie je een compilatie:

 
 

Project Nederlandstalige muziek


Bij het Project Nederlandstalige Muziek behandelden we Nederlandstalige liedjes in plaats van traditionele poëzie. Daarbij leerden onze leerlingen welk soort rijm, rijmschema, alliteratie, assonantie, beeldspraak en stijlfiguren de artiesten gebruiken. In de eindopdracht analyseerden de leerlingen hun favoriete Nederlandstalig nummer, waarbij ze moesten laten zien dat ze de opgedane kennis konden toepassen. Dit project is een feest voor me. Ik merk dat leerlingen het erg leuk vinden muziek te luisteren in de les. Het geeft een losse ontspannen sfeer, waarbij er wél gewerkt wordt.

 Een losse ontspannen sfeer, waarbij er wél gewerkt wordt.

Een losse ontspannen sfeer, waarbij er wél gewerkt wordt.

Dilemma met gastsprekers


Dit jaar is ons streven een aantal gastsprekers uit te nodigen. Vooral tijdens projecten willen we mensen de school inhalen, omdat we denken dat de leerstof voor leerlingen levendiger en relevanter wordt. Bij Project Onderzoek hebben bijvoorbeeld havo 5-leerlingen verteld over het profielwerkstuk dat ze schreven. Bij Project Fictie is schrijfster Lisa Weeda op bezoek geweest om te vertellen waarom ze schrijfster is geworden en hoe het is om als schrijfster door het leven te gaan. Tot slot heeft singer-songwriter Zippora Tieman tijdens Project Nederlandstalige Muziek een bezoek aan het Candea College gebracht. Ze heeft gezongen en heeft met leerlingen teksten geschreven die de basis voor een nieuw liedje zouden kunnen zijn. Ondanks alle energie en moeite die we in deze bezoeken steken, hebben we het idee dat het onze leerlingen niet zo veel doet. Althans, het kost ons veel energie om de leerlingen rustig te houden en respectvol naar de gastspreker te laten luisteren. De vraag die bij ons opkomt: moeten we dit volgend jaar nog wel doen? Heeft het toegevoegde waarde? Ik ben ervan overtuigd dat het heel belangrijk is om de echte wereld naar school te halen. Maar misschien moeten we een betere formule vinden, waardoor leerlingen meer beseffen dat het van waarde is om mensen uit verschillende beroepsgroepen te ontmoeten en te spreken.

Enquêteresultaten


Voor de kerstvakantie hebben alle 120 leerlingen uit havo 3 een enquête ingevuld. Uit die resultaten blijkt dat het overgrote deel met plezier naar leerzame lessen Nederlands gaat. De meerderheid mist het boek niet, vindt de lessen anders, leuker en uitdagender en is positief om zonder cijfers les te werken. Wat er echt met kop en schouders bovenuit steekt, is de tevredenheid over de manier van toetsen. Leerlingen ervaren veel minder stress en hebben het gevoel dat ze fouten mogen maken omdat ze er niet direct op worden afgerekend. Ze weten dat ze de ruimte hebben zichzelf te verbeteren, net zolang tot ze een bepaalde vaardigheid in de vingers hebben. In de plaatselijke krant van Duiven werden twee leerlingen geïnterviewd. Hierin lees je hoe enthousiast ze over Expeditie Nederlands zijn.

 
 Interview in de plaatselijke krant van Duiven.

Interview in de plaatselijke krant van Duiven.

 

Argumenteren


De komende weken gaan we aan de slag met argumenteren. Daarbij gaan we ook meerdere vaardigheden aan elkaar koppelen, zodat er een mooie leerlijn ontstaat. We beginnen met leesvaardigheid waarbij leerlingen (aan de hand van het materiaal van onze Quadraam-collega Anke Swanenberg) leren standpunten en argumenten te herkennen en blokjesschema’s te tekenen. Vervolgens schrijven leerlingen een betoog over een stelling die ze de weken daarna gaan aanvallen of verdedigen tijdens een debattoernooi. Op 22 maart gaan we met heel havo 3 naar de Tweede Kamer, zodat ze zien waar er in Nederland dagelijks over maatschappelijke kwesties wordt gedebatteerd. Het is natuurlijk erg mooi meegenomen dat deze argumentatielessen perfect met de verkiezingen samenvallen. We gaan zien wat het brengt, we hebben er in ieder geval al heel veel zin in!

Arnoud Kuijpers (1987) is docent Nederlands aan het Candea College in Duiven. In 2015 werd hij uitgeroepen tot beste leraar Nederlands van dat jaar. Voor Collegestof schrijft hij een artikelenreeks over Expeditie Nederlands. Meer informatie over Arnoud vind je op www.digi-taal.netWil je op de hoogte blijven? Meld je dan aan op onze Facebookpagina, daarin delen we onder andere al ons materiaal!

Klik op de knop hieronder om onze trainingen, cursussen en workshops voor het onderwijs te zien.