Toolbox C-Zicht: werken met culturele competenties in het onderwijs

1_q1lctMIj21LN69EcJ6EdoA.jpeg

In samenwerking met Cultuurmij Oost en schoolbestuur SPO Condor ontwikkelde CultuurCollege Toolbox C-zicht. Met deze training leren schoolteams de culturele talenten van hun leerlingen zo goed mogelijk in te zetten. Zo ontdek je hoe je kinderen uitdaagt en begeleidt om een volgende stap te zetten in hun culturele ontwikkeling. We spraken met Reineke de Vries, adviseur bij Cultuurmij Oost.

Wat is Toolbox C-zicht precies?


Toolbox C-zicht is een didactische training voor leerkrachten, gericht op cultuuronderwijs. In de training spelen drie culturele competenties een centrale rol: onderzoeken, creëren en reflecteren. Algemene competities die uitgebreid aan bod komen zijn presenteren, samenwerken en zelfstandig werken. Voor leerkrachten bieden deze zes competenties een hulpmiddel om te observeren en te beoordelen, te plannen en richting te bepalen. Zij leren culturele competenties bij leerlingen herkennen, en ontdekken hoe ze hen kunnen uitdagen die talenten te versterken.

Waarom is het voor scholen belangrijk de training Toolbox C-zicht te volgen?


Met deze training ontwikkel je inzicht in de culturele mogelijkheden van je leerlingen. Dat draait om kennis, maar óók om vaardigheden en houding. Leerkrachten die de training hebben gevolgd zeggen dat zij hun lessen nu meer onderbouwd opzetten en meer oog hebben gekregen voor proces en reflectie.

Wat betekent Toolbox C-zicht voor CMK?


Toolbox C-zicht is bedoeld voor scholen die hun cultuuronderwijs willen verdiepen. Die verdieping staat ook centraal in CMK. Door te werken vanuit culturele competenties stel je niet de activiteit of kunstdiscipline centraal, maar de leerling: wat wil je dat hij of zij leert of ontwikkelt? In de training leer je hoe je bewust activiteiten kunt inzetten.

 
 Inzicht in de culturele mogelijkheden van je leerlingen

Inzicht in de culturele mogelijkheden van je leerlingen

 

Waarom zijn de competenties zo belangrijk?


Eén van de pijlers binnen de training is het procesgericht werken, waarbij niet het resultaat van een cultuur-educatieve opdracht centraal staat, maar het kind zelf. In plaats van de vraag ‘Is je werkje goed gelukt?’ gaat het om zijn of haar eigen, unieke manier van ontwikkelen. Dat kan best spannend zijn, want als leerkracht werk je niet toe naar een vast eindresultaat, wat leerkrachten vaak gewend zijn. Het proces staat voorop. De rol van de leerkracht is het zo goed mogelijk begeleiden van dat proces.

Een onderdeel uit het trainingsprogramma is waarnemen en waarderen. Hoe wordt dat tijdens de training geoefend?


In deze module oefenen leerkrachten het bewust waarnemen van leerlingengedrag. Waarom vinden zij de ene leerling wel creatief en de andere niet? Hoe ontstaat het idee dat de ene kan tekenen en de andere daar niet in slaagt? Door je bewust te worden van jouw ‘bril’, van je eigen oordelen en interpretaties, leer je zo waardevrij en objectief mogelijk te observeren. Vervolgens koppel je je waarnemingen aan de culturele competenties en gedragsindicatoren. Zo vertaal je je observaties naar een onderbouwde beoordeling van het creatieve gedrag van je leerlingen.
Bij kennisoverdracht of bij het aanleren van vaardigheden is een instructieve aanpak zinvol. Een creatief proces ondersteunen vraagt om een meer coachende houding van de leerkracht. Daarom is het belangrijk dat leerkrachten hun objectief waarnemen trainen. Leerlingen moeten zich gezien, gehoord en begrepen voelen. Door eenvoudige feedback geef je hen zelfvertrouwen — een voorwaarde om tot bloei te komen.
Het waarnemen en waarderen wordt geoefend met filmmateriaal. We kijken naar leerlingen die een creatief proces doorlopen. Je leert je oordelen uit te stellen, en ruimte te laten voor verwondering.

 
1_giaCRyT9zdWV-P9MwdYM8Q.png
 

Hoe ziet de training eruit?


De training Toolbox C-zicht bestaat uit vier bijeenkomsten van elk één dagdeel. De training bouwt voort op eerder opgedane kennis en ervaring, en is opgedeeld in de thema’s: kennismaken, waarnemen, reflecteren en uitdagen.
Toolbox C-zicht gaat uit van het ervaringsgericht leren. Dit betekent dat de trainer de leerkrachten uitdaagt om telkens hun eigen ervaringen in te brengen en daarop te reflecteren. Met de nieuwe inzichten kan de leerkracht de praktijk opnieuw vormgeven.
In het kerngedeelte van de training doen leerkrachten veel concrete en persoonlijke ervaring op door allerlei oefeningen. Tijdens iedere bijeenkomst ontwerpen de leerkrachten een eigen les of project, die ze daarna in de praktijk uitvoeren. In de volgende bijeenkomst wordt hierop gereflecteerd. Zo krijgen de leerkrachten via peer-learning feedback en ontwikkelen ze hun eigen competenties.

Is het ondersteunen van leerlingen in cultuuronderwijs goed voor alle leerlingen, of voornamelijk voor degenen met culturele talenten en ambities?
We gaan ervan uit dat ieder kind uniek is en creatief potentieel heeft. Om dit aan te boren, moet cultuuronderwijs iets anders bij leerlingen stimuleren dan alleen het geven van ‘het juiste antwoord’ of het maken van een vooraf omschreven creatief product.

Waarom moeten scholen kiezen voor deze training van CultuurCollege?


Omdat het een leuke en praktijkgerichte training is, gericht op de ontwikkeling van je leerlingen. Wat wil je hen meegeven voor de toekomst, en hoe kan je dat doen met zoiets moois als cultuuronderwijs?

De training geeft aantoonbaar resultaat: het effect is onderzocht door het HAN kenniscentrum Kwaliteit van Leren en Pabo HAN. Uit de resultaten blijkt dat leerkrachten die de cursus hebben gevolgd hun lessen beter onderbouwd opzetten en dat zij meer aandacht hebben voor proces, reflectie en competenties.

Klik op de knop hieronder om de details over deze training te zien, en vrijblijvend een offerte aan te vragen:

Wil je op de hoogte blijven? Volg ons op Facebook, daar delen we onder andere al ons materiaal! Klik op de knop hieronder om al onze trainingen, cursussen en workshops voor het onderwijs te zien.

 
1_lb0FAFzi9kQBRLpD3fcUkA.png

'Voor Collegestof interview ik cursisten en cursusdocenten over hun ervaringen met de bij- en nascholing aangeboden door CultuurCollege. Daarnaast schrijf ik voornamelijk non-fictie voor o.a. DJBroadcast en Hard//hoofd, studeer ik Creative Writing aan ArtEZ in Arnhem, en ben ik freelance fotograaf.'

– Lisanne Onderwater, www.lisannedidi.nl